İlk derece mahkemesi hakimi hangi davalara bakar?

İlk derece mahkemesi, hukukun farklı alanlarına dair davaları ele alarak adaletin sağlanmasına katkıda bulunur. Bu mahkemelerde görev yapan hakimler, ceza ve hukuk alanlarında çeşitli uyuşmazlıkları çözmekle yükümlüdür. Her bir mahkeme türü, belirli bir dava türüne odaklanarak, yargı sürecinin etkinliğini artırmayı hedefler. Bu yazıda, ilk derece mahkemesi hakimlerinin bakabileceği davaların çeşitliliğine ve her mahkeme türünün işlevine değineceğiz.

İlk derece mahkemesi hakiminin baktığı davalar, hakiminin görev yaptığı mahkemeye göre değişiklik gösterir:

• Ceza mahkemeleri.
  • Ağır ceza mahkemeleri. Kanunda belirtilen, genellikle hapis cezasının üst sınırı 10 yıldan fazla olan suçlara bakar.
  • Asliye ceza mahkemeleri. Kural olarak tüm suçlara bakar, ancak kanunla başka bir mahkemenin görevine bırakılmış olan suçlar hariç.
  • Sulh ceza mahkemeleri. İki yıla kadar hapis cezaları ve bunlara bağlı adli para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adli para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması bu mahkemelerin görevidir.
• Hukuk mahkemeleri.
  • Asliye hukuk mahkemeleri. Kanunda başka bir mahkemeye bırakılmamış olan tüm hukuki uyuşmazlıklara bakar.
  • Sulh hukuk mahkemeleri. Kira uyuşmazlıkları, ortaklığın giderilmesi, miras paylaşımı gibi daha dar kapsamlı hukuki konulara bakar.
  • Ticaret mahkemeleri. Ticari işletmelerle ilgili tüm uyuşmazlıklara bakar.
  • İş mahkemeleri. İşçi ve işveren arasındaki her türlü uyuşmazlığa bakar.
  • Tüketici mahkemeleri. Tüketicinin korunması kanunu kapsamında yer alan tüm davalara bakar.
  • Kadastro mahkemeleri. Tapulama davaları, kadastro tespitinden doğan itirazlar gibi arazi ve mülkiyetle ilgili davalar burada görülür.
  • Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri. Patent, marka, telif hakları gibi fikri ve sınai mülkiyetle ilgili uyuşmazlıkları çözer.